Nasih İlimi Nedir ?

yorumsuz
683 views

Nasih İlimi Nedir ?

Nesh: Lügat manası: İzale, bertaraf, ibtal ve yok etme; izale edilen şeyin yerine başka birinin konulması veya konulmaması, nakletme, kaldırma, hükümsüz kılma, istinsah etme, değiştirme, tahvil etmedir.

Nesehe fiilinin mastarıdır. Nesh kelimesinin bu manalardan hangisinde hakikat, hangilerinde mecaz olduğu konusu ihtilaflıdır. Bazı ilim adamları “izale ve iptal etme” manasında hakikat, diğerlerinde mecaz olduğunu söylemektedirler. Şer’i manası: Bir nassın hükmünün ya yerine bir nass gelerek veya hiçbir nass gelmediği halde belli bir zaman sonra kaldırılmasıdır.

Bu önceki farzla amel etme müddetini, bu farzla amelin ne zaman bittiğini ve sonrakiyle amelin ne zaman başladığını belirtir. Onun ne zaman biteceği Allah katında bilinir, fakat biz onun hükmünün sürekli olacağını düşünürüz. Onu nesheden ayet gelince onun hükmünün bittiğini anlarız. Bu da bizim ilmimizde bir değişmedir. Fakat Allah katında bir değişme yoktur. Mukaddes bir metnin ilgası manasında da kullanılır. Bu şekilde kendinden önceki hükmü kaldırılan delile nasih, hükmü kaldırılan delile de mensuh denilir.

Keza günlük konuşmalarımızda da, güneş gölgeyi izale etti, ihtiyarlık gençliği giderdi, asırlar ve zamanlar birbirlerini neshetti gibi lafızları kullanmaktayız. Ruhların bir bedenden diğerine intikaline inananların kullandığı tenasuh kelimesi de, intikal manasını ifade etmektedir. Bir kitabı istinsah etmek te nakilden başka bir şey değildir. İşte nesh kelimesi, şu yukarıda verdiğimiz manalardan her biri yerinde kullanılabilir. Bazıları, onun bu çeşitli manalarda kullanılışının mecazi olduğunu söylemişlerdir.

Nasih ve Mensuh İlminin Önemi:
İcaz kitabının yazarı şöyle dedi: Sahih senedle rivayet edilmiştir ki Ali (r.a.) mescitte insanlara İslam’ı anlatan bir adam gördü. Ali ona: “Sen nasih ve mensuhu biliyor musun?” diye sordu. Adam: “Hayır, bilmiyorum.” dedi. Ali ona: “Sen helak oldun ve insanları helake sürüklüyorsun.” dedi. Ondan sonra adamı mescitten çıkarttı ve ona bir daha insanlara İslamı anlatmayı yasakladı. Bu rivayetin benzeri Abdullah İbn Abbas hakkında rivayet edildi. İbn Abbas hakındaki rivayette ise, Adam nasih ve mensuhu bilmediğini söyleyince İbn Abbas onu tekmeledi ve ona: “Helake uğradın ve insanları helake sürüklüyorsun.” dedi.

“Kime hikmet verilirse ona çok hayır verilmiştir.” (Bakara: 2/269) ayeti hakkında İbn Abbas şöyle dedi: Ayetteki hikmet’ten kasıt, Kur’an’ı, nasih ve mensuhu, muhkemi-müteşabihi, mücmeli-mufassalı, daha önce nazil olanı-daha sonra nazil olanı, haramı-helali ve Kur’an’da verilen misalleri bilmektir.

Huzeyfe İbn Yeman (r.a.) şöyle dedi: “İnsanlara fetva veren kişiler üç türlüdür.

1) Kur’an’ın nasihini ve mensuhunu bilen kişi.

2) Kadı olarak tayin edilmiş ve başka çaresi olmayan kişi.

3) Fetva makamına layık olmayan fakat fetva veren kişi. Ben birinci ve ikinci kişilerden değilim. Üçüncü kişi olmaktan da Allah’a sığınırım.”

Şeyh Hibetullah İbnü Selame Nasih ve’l-Mensuh kitabında şöyle dedi: Selef alimlerinden şöyle bir söz nakledilmiştir: “Kitap ilmini öğrenen fakat nasih ve mensuhu bilmeyen kişinin ameli eksiktir. Çünkü böyle bir kişi yasaklananla emredileni, mübah olan ile haram olan şeyleri karıştırır.”

NASIH ilmi NEDİR?

Nesh: Sözlük anlamı: izale, bertaraf, ıbtal ve yok etme; ızale edilen şeyin yerine diğer birinin konulması veya konulmaması, nakletme, kaldırma, hükümsüz kılma, ıstinsah etme, değiştirme, tahvil etmedir.

nesehe fiilinin mastarıdır. Nesh kelimesinin bu manalardan hangisinde hakikat, hangilerinde mecaz olduğu konusu ıhtilaflıdır. Birtakım bilim adamları “izale ve ıptal etme” anlamında hakikat, başkalarında mecaz olduğunu söylemektedirler. şer’i anlamı: 1 nassın hükmünün ya yerine 1 nass gelerek veya hiçbir nass gelmediği halde belirgin 1 vakit sonra kaldırılmasıdır.

bu evvelki farzla ış etme müddetini, bu farzla amelin ne vakit bittiğini ve sonrakiyle amelin ne vakit başladığını belirtir. Onun ne vakit biteceği Tanrı katında bilinir, ama biz onun hükmünün daimi olacağını düşünürüz. Onu nesheden ayet gelince onun hükmünün bittiğini anlarız. Bu da bizim ılmimizde 1 değişmedir. Ama Tanrı katında 1 değişme yoktur. Kutsal 1 metnin ılgası anlamında da kullanılır. Bu şekilde kendinden evvelki hükmü kaldırılan delile nasih, hükmü kaldırılan delile de mensuh denilir.

keza günlük konuşmalarımızda da, güneş gölgeyi ızale etti, ıhtiyarlık gençliği giderdi, asırlar ve zamanlar birbirlerini neshetti gibi lafızları kullanmaktayız. Ruhların 1 bedenden diğerine ıntikaline ınananların kullandığı tenasuh kelimesi de, ıntikal manasını anlatım etmektedir. 1 kitabı ıstinsah etmek te atamadan diğer 1 şey değildir. işte nesh kelimesi, şu yukarıda verdiğimiz manalardan her biri yerinde kullanılabilir. Bazıları, onun bu türlü manalarda kullanılışının mecazi olduğunu söylemişlerdir.

Nasih ve Mensuh ilminin önemi:

icaz kitabının yazarı şöyle dedi: Sahih senedle rivayet edilmiştir ki Ali (r.a.) mescitte ınsanlara islam’ı anlatan 1 adam gördü. Ali ona: “sen nasih ve mensuhu biliyor musun?” diye sordu. Adam: “hayır, bilmiyorum.” dedi. Ali ona: “sen helak oldun ve ınsanları helake sürüklüyorsun.” dedi. Ondan sonra adamı mescitten çıkarttı ve ona 1 daha ınsanlara islamı anlatmayı yasakladı. Bu rivayetin benzeri Abdullah ibn Abbas hakkında rivayet edildi. ibn Abbas hakındaki rivayette ıse, Adam nasih ve mensuhu bilmediğini söyleyince ibn Abbas onu tekmeledi ve ona: “helake uğradın ve ınsanları helake sürüklüyorsun.” dedi.

“kime hikmet verilirse ona fazla hayır verilmiştir.” (bakara: 2/269) ayeti hakkında ibn Abbas şöyle dedi: Ayetteki hikmet’ten kasıt, Kur’an’ı, nasih ve mensuhu, muhkemi-müteşabihi, mücmeli-mufassalı, daha evvel nazil olanı-daha sonra nazil olanı, haramı-helali ve Kur’an’da verilen misalleri bilmektir.

huzeyfe ibn Yeman (r.a.) şöyle dedi: “insanlara fetva veren şahıslar 3 türlüdür.

1) Kur’an’ın nasihini ve mensuhunu bilen kişi.

2) Kadı olarak tayin edilmiş ve diğer devası olmayan kişi.

3) Fetva makamına layık olmayan ama fetva veren şahıs. Ben birinci ve ıkinci şahıslardan değilim. üçüncü şahıs olmaktan da Allah’a sığınırım.”

şeyh Hibetullah ibnü Selame Nasih ve’l-mensuh kitabında şöyle dedi: Selef alimlerinden şöyle 1 laf nakledilmiştir: “kitap ılmini öğrenen ama nasih ve mensuhu bilmeyen şahısın ameli eksiktir. çünkü böyle 1 şahıs yasaklananla emredileni, mübah olan ıle haram olan şeyleri karıştırır.”

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+


Eklenme Tarihi: 10 Eylül 2012

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın